Jump to content
 
Honno Women's Press Logo - 30 years! ?lang=cy

great books, great writing, great women

|home|about|catalogue|news|events|information for writers|press|trade|contact us

Catalogue



Have you read...?

Clawr | Cover

All Shall Be Well - Hardback

£14.99

More information


BUY THIS BOOK


tel|Ffn 01970 623150

Dewis yr Olygydd: Nodiadau ar Storiau byrion gan Catherine Merriman..


1. Mae ysgrifenwyr yn cwyno am farwolaeth storiau au byrion, y farchnad ddiffygiol, a phrinder arian, ond hoffwn roi hyn mewn persbectif. Y gwir yw bod y farchnad wedi newid. Ar hyn o bryd rhoddir mwy o bwyslais ar gystadlaethau ac antholegau, a llai ar gyhoeddiadau, un ar y tro, mewn cylchgronau. Ond ym mha le bynnag yr edrychwch, yn arbennig yng Nghymru, mae yna gasgliadau o storiau. Maent yn gyffredin yn y byd rhithwir. Ac nid ysgrifenwyr storiau byrion yn unig sy'n derbyn taliadau bychain. Mae beirdd yn derbyn hyd yn oed llai o arian, ac nid y nofelwyr yn derbyn llawer mwy.. Mae diffyg gwobrau materol ar gyfer ein hysgrifennu'n fater ar wahãn sy'n effeithio ar bob artist. Mae'r un peth yn wir am yr anhawster o gael gwaith wedi ei gyhoeddi. Ar ddiwedd y dydd, rydych yn llawer mwy tebygol o gael eich storiau byrion wedi eu cyhoeddi na'ch nofelau.

2. Mae storiau byrion yn faes lle gall ysgrifennwr gymryd risg ac arbrofi. Dyma'r fan lle gallant archwilio, rhoi cynnig ar syniadau, taclo gwahanol bynciau, gwahanol ffurfiau a gwahanol leisiau. Mae pethau na fyddent yn gynaliadwy mewn nofel, cynlluniau wedi eu seilio ar syniadau pur yn unig, er enghraifft - yn berffaith ar gyfer storïau byrion. Anodd dychmygu nofel nad yw'n ddim mwy na rhestr o e-bostion, neu gyfres o restrau siopa - ond mewn stori mae hyn yn dderbyniol. Neu efallai bod eich arbrofion yn rhai newydd i chi. Gallwch roi cynnig ar lais gwrywaidd pan yr ydych hyd yn hyn wedi defnyddio lleisiau benywaidd. Os ydyw eich rhyddiaith fel arfer yn ddiaddurn, gallwch roi cynnig ar ysgrifennu'n delynegol. O'u cymharu a'r peryglon o ysgrifennu nofel, mae methiant yn rhad.

3. Gallwch gadw stori gyfan yn eich meddwl mewn ffordd sy'n amhosibl wrth ysgrifennu nofel. Ac mae hyn yn rhoi'r fantais i chi o fedru cynllunio'r stori gyfan, a rhoi amser iddi ddatblygu, crisialu, ac optimeiddio, cyn dechrau o ddifrif ar y cyfrifiadur. Rwy'n credu bod llawer o bobl yn ysgrifennu eu storiau yn rhy gynnar. Ar a´l i chi fynegi eich stori, mae eich ymennydd yn stopio ei datblygu. Tra'i bod yn aros yn eich pen, ag ychydig o nodiadau atgoffa ar ddarn o bapur, mae'n dal yn ddeinamig, yn agored i newid a gwelliant. Defnyddiwch eich ymennydd fel sosban frys. Ysgrifennwch y stori yn unig pan fydd rhaid i chi, pan fyddwch wedi mynd cyn belled a phosibl i lawr yr heol ddatblygu.

4.Yn y ba´n ymarfer dychmygus nid un deallusol yw ysgrifennu stori. Os nad ydych yn medru dychmygu, ni fyddwch yn medru mynegi'n iawn. Wrth gwrs mae'n rhaid i ddeallusrwydd ddod i'r fei yn hwyrach, pan fyddwch yn dechrau golygu a hogi. I helpu'r swîts, mae bwlch o amser rhwng ysgrifennu ac ailysgrifennu/golygu yn medru bod yn ddefnyddiol iawn.

5. Peidiwch meddwl bod yn rhaid i chi ddatrys pethau i'ch cymeriadau. Er bod pob stori dda yn gorffen gyda theimlad o gwblhad, nid yw hyn yn golygu bod yn rhaid i bob diweddglo fod yn derfynol, er gwell neu er gwaeth. Mae yna storiau 'fel hyn y mae pethau nawr', ac mae yna storiau 'dyna beth ddigwyddodd pan'. Mae'r olaf yn fwy tebygol o ddod i ddiweddglo pendant na'r gyntaf, ond nid yw'r un o'r ddwy yn gofyn i chi roi dot ar bob 'i' a chroes ar bob 't'

6. Bydd dwsin o storiau byrion yn dysgu mwy i chi am eich hunan na'r nofel y gallech fod wedi ei hysgrifennu. Mae'n wir y medrech ddweud llawn cymaint am eich hunan mewn nofel, ond ni fyddwch yn adnabod eich hunan mor hawdd ag yn eich storiau. Nid yw rhai ffeithiau am ysgrifennu storiau - eich bod yn cael obsesiwn am nifer cyfyngedig o bynciau, dyweder - bob amser yn beth i'w groesawu.

7. Y dull gorau o olygu y gallaf ei gymeradwyo i chi yw EICH BOD YN DARLLEN EICH STORI'N UCHEL. Os na fedrwch ddarganfod cynulleidfa, bydd y gath yn gwneud y tro yn iawn. A darllenwch o lawysgrif nid o'r sgrin.

8. Wrth feirniadu cystadlaethau ffuglen, rwyf yn aml yn synnu at yr amrywiaeth ym mlaenoriaethau beirniaid, yn nhermau meini prawf beirniadu. Am yr un darn, gall un ddweud 'Iaith ddisglair, nodedig a gwreiddiol. Ond naw wfft i'r plot a'r cymeriadu!' Mae'r ail yn dweud 'Wel, iawn, ond pa mor bwysig o ddifrif yw plot a chymeriadu?
Yr hyn sy'n bwysig, onid e, yw bod hon yn ymgais ddewr, yn yr is-destun - i danseilio'r dicotomi Madonna/putain.' Gyda hyn mae'r drydedd yn dweud gan ochneidio !Wel wn i ddim pa lyfr yr oeddech chi yn ei ddarllen, ond yn fy marn i roedd y rhan fwyaf ohono'n hynod o anniddorol, a'r gweddill yn droëdig'.

Mae'r gwahaniaeth yma mewn barn yn digwydd oherwydd bod cymaint o ddimensiynau i ryddiaith, p'un ai ydynt yn fyr neu yn hir. Mae'r hyn sy'n digwydd ar y dudalen: y lleoliad, y plot a'r cymeriadau. Mae gwead y stori: ansawdd yr ysgrifennu, delweddau, cywirdeb mynegiant a.y.b. Ac mae lefel goblygeidig - beth mae'r stori'n ei ddweud, oddi tanodd: y rhan sy'n hawlio ein cyfranogiad ac sy'n cynnig i ni'r darllenwyr, y cyfle i fod yn greadigol hefyd. Mae yna hefyd ddimensiynau gwahanol i feirniaid - mae rhai'n rhoi mwy o bwyslais ar y dychymyg yn hytrach na'r deall; eraill i'r gwrthwyneb. Mae'r rhyddiaith orau yn llwyddo i gyflawni'r ddau.
Your basket is empty
view basket
GWALES.com  |  Your privacy  |  Sitemap
Site content copyright © Honno 2006-2010  |  Website design by mach2media and Technoleg Taliesin